De wereld fragmenteert in blokken en Europa staat voor een cruciale keuze: buigen voor de grillen van China en de Verenigde Staten, of samen met andere democratische middenmachten een eigen koers varen.

In deze aflevering bespreken Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos waarom 2026 hét jaar moet worden waarin de Europese Unie haar handelsverdragen met Chili, Mercosur, Indonesië, Mexico en India over de streep trekt. Want handelsverdragen zijn niet alleen economisch interessant; ze zijn de sleutel tot geopolitieke onafhankelijkheid.

Maar papieren akkoorden alleen zijn niet genoeg: zonder strategische investeringen blijven het loze beloftes. Tijd om te ontdekken hoe Europa architect kan worden van een nieuwe, multipolaire wereldorde.

Kernpunten:

👉Europa moet in 2026 doorpakken met handelsverdragen: Nu China grondstoffen als geopolitiek wapen inzet en Trump tarieven heft op Europese export, is het urgenter dan ooit om minder afhankelijk te worden van zowel de Chinese fabriek als de Amerikaanse consumentenmarkt.

👉Democratische middenmachten moeten elkaar vinden: Of het nu India, Indonesië, Brazilië of Mexico is: alleen door hechter samen te werken kunnen deze landen en Europa voorkomen dat ze speelbal worden in de machtsstrijd tussen Washington en Beijing.

👉Handelsverdragen zonder investeringen zijn halve maatregelen: Europese bedrijven verliezen nu vrijwel elke aanbesteding aan Chinese en Amerikaanse concurrenten; garantiestellingen en strategische investeringsfondsen moeten dit doorbreken.

👉Het Chili-verdrag ligt al twee jaar te verstoffen: Terwijl Europa schreeuwt om lithium en koper voor de energietransitie, hebben veertien lidstaten het verdrag nog niet geratificeerd, waaronder Nederland.

👉Indonesië is de swingstate van deze tijd: Net zoals Italië in de jaren vijftig kan Indonesië nog alle kanten op; wat Europa nu doet bepaalt of dit land van 280 miljoen mensen richting het multilateralisme kantelt of in Chinese invloedssfeer belandt.

👉India en de EU naderen een doorbraak, maar obstakels blijven: Van CO2-heffingen tot intellectueel eigendom en visumversoepeling: beide partijen hebben compromissen nodig en de geopolitieke noodzaak dwingt tot resultaat.

1️⃣ Waarom Europa van 2026 een jaar moet maken om de handelsverdragen met ander middenmachten te ratificeren ? (00:00)

2️⃣ Europa en de andere middenmachten (India, Mexico, Indonesië etc) kunnen alleen samen de VS-China strijd ontkomen (04:52)

3️⃣ Waarom vrijhandelsverdragen alleen niet genoeg zijn; deze moeten gepaard gaan met stevige gesteunde investeringen (11:21))

4️⃣ Waarom het eigenlijk onbegrijpelijk is waarom het verdrag met het grondstofrijke Chili nog volledig binnen Europa is geratificeerd (19:04)

5️⃣ Hoe zit het met de onderhandelingen tussen de EU en MERCOSUR en de blokkade van de Europese landbouwsector? (24:01)

6️⃣ De EU speelt een grote rol om Indonesië als geopolitieke swing state te doen kantelen met zijn handelsverdrag (29:31)

7️⃣ Hoe kunnen wij Europeanen een geopolitieke bondgenoot zijn van Mexico, als buur van de Verenigde staten? (35:05)

8️⃣ Groeien India en de EU eindelijk definitief stevig naar elkaar toe? (37:53)

De broederlijke selfie van Poetin en Modi vertelde de wereld één ding: het Westen is er niet in geslaagd Rusland te isoleren. Maar achter de glimlach schuilt een wanhoopsrelatie – Rusland ziet zijn wapenexport naar India halveren en grijpt naar drastische maatregelen om relevant te blijven. Tegelijkertijd staat India met de rug tegen de muur: China levert vijfde generatie straaljagers aan Pakistan, en Delhi heeft geen westerse opties.

In deze aflevering bespreken India analist Rajeev Lachmipersad en Michel Michaloliákos de nucleaire onderzeeërdeal, het straaljagersdillema en waarom de Noordpool opeens cruciaal wordt voor New Delhi.

De vraag is: kan Europa nog concurreren, of kijkt het machteloos toe?

👉De selfie als geopolitiek statement – Poetin wilde laten zien dat Rusland niet te isoleren is; Modi stuurde een boodschap naar Washington dat India zaken doet met wie het wil, ondanks de 25% straftarieven van Trump.

👉Ruslands dalende wapenrelevantie – Het Russische aandeel in Indiase wapenimporten is gekelderd van 72% (2010-2014) naar slechts 36% (2020-2024), terwijl Frankrijk en Israël oprukken; Moskou vecht om relevant te blijven.

👉De nucleaire onderzeeërdeal als opleidingsinvestering – India least voor 2 miljard dollar een Russische Akula-klasse onderzeeër, niet om te gebruiken, maar om personeel te trainen voor de eigen nucleaire onderzeeërvloot van de toekomst.

👉China dwingt India's hand met vijfde generatie straaljagers – Peking levert en least zijn modernste J-35 straaljagers aan Pakistan, waardoor India gedwongen wordt bij Rusland aan te kloppen voor de Sukhoi-57 én gezamenlijke productie met technologieoverdracht.

👉De Noordpool als nieuw geopolitiek strijdtoneel – Via het RELOS-akkoord krijgt India toegang tot veertig Russische Arctische havens, cruciaal voor grondstoffen en handelsroutes nu het poolijs smelt en China daar al miljarden investeert.

👉Europa staat voor een dilemma – India wil de EU als "geopolitiek volwassen" partner, maar zolang Europa geen vijfde generatie straaljagers kan leveren en Rusland wél, blijft Moskou een noodzakelijke optie voor New Delhi.

1️⃣ Wat legde de Poetin-Modi selfie bloot en de rol van een nucleaire onderzeeër? (00:00)

2️⃣ Wat is de Russische noodzaak van het zijn van een betrouwbare defensiepartner? (10:03)

3️⃣ Hoe zit het met de vijfde generatie straaljagerdeal tussen Rusland en India? (17:03)

4️⃣ Is er ruimte voor een verdere intensivering van de India-Rusland handel? (26:19)

5️⃣ Hoe de Arctische geopolitieke strijd de India-Rusland relatie versterkt (32:01)

6️⃣ De ware staat van de Russische economie (38:57)

7️⃣ Wat betekent de intensivering van India-Rusland relatie voor de India-EU relatie? (46:21)

De Verenigde Staten hebben met hun nieuwe National Security Strategy definitief gebroken met decennia van strategisch partnerschap met Europa. In deze aflevering ontleden Rajeev en Michel dit document, dat meer leest als een ideologisch manifest dan als een klassieke veiligheidsstrategie. Van de terugkeer van de 19e-eeuwse Monroe-doctrine tot de innige verstrengeling tussen Big Tech en Trumps geopolitiek – de gevolgen voor Europa zijn ingrijpend. De boodschap is helder: Amerika ziet Europa niet langer als gelijkwaardige partner, maar als potentiële vazal die uit elkaar gespeeld kan en moet worden.

De vraag is nu: wat moet Europa doen om permanente afhankelijkheid te voorkomen?

👉 De National Security Strategy is primair een ideologisch pleidooi – Het document leest meer als een verlengstuk van het MAGA-partijprogramma dan als een traditionele veiligheidsstrategie, met opvallend veel aandacht voor thema's als massamigratie en het "redden van de Europese beschaving."

👉 Trumps geopolitiek is volledig verweven met Big Tech belangen– Big Tech ondernemingen laten Trump Amerikaanse geopolitieke machtsinstrumenten inzetten als middel om politieke druk uit te oefenen in Europa en elders.

👉 De VS heroriënteert zich in de strijd tegen China – Hoewel de Indo-Pacific als cruciaal wordt erkend, mist het document een duidelijke strategie om bondgenoten te ondersteunen, wat landen als Japan en Zuid-Korea onzeker maakt over Amerikaanse betrouwbaarheid.

👉 Europa moet uit elkaar gespeeld worden – Cultureel-nationalisme dient als breekijzer: de VS steunt actief politieke krachten die de EU willen verzwakken, terwijl bilaterale deals boven Europese eenheid worden gesteld.

👉 Europa moet nu handelen om vazalstatus te voorkomen – De remedie: de NAVO "Europeaniseren" door Europees leiderschap te nemen, massaal investeren in defensie én civiele industrie, en nauwe samenwerking opbouwen met democratische middenmachten als Japan, Australië, India en Brazilië.

1️⃣ De National Security Strategy is eerder een ideologisch pleidooi (00:00)

2️⃣ Hoe de Monroe-doctrine van Latijns-Amerika weer een Amerikaans achtertuin tracht te maken (04:13)

3️⃣ Deze MAGA strategie is een voorbode van intensievere bemoeienis in interne Europese politiek (08:52)

4️⃣ De Amerikaanse Big Tech is één op één verweven met Amerikaanse geopolitiek onder Trump (13:29)

5️⃣ De VS is zich aan het heroriënteren in zijn strijd tegen China (19:08)

6️⃣ Hoe Europa uit elkaar gespeeld dient te worden, met (cultureel-)nationalisme als breekijzer hiervoor (25:51)

7️⃣ Wat moet Europa NU doen om permanente vazalstatus te voorkomen (34:00)

ASML is uitgegroeid tot een van de meest strategische bedrijven ter wereld, en daarmee ook een van de meest omstreden. In deze aflevering spreken we met journalist Diederik Baazil over zijn boek De belangrijkste machine ter wereld, waarin hij uitlegt hoe de Veldhovense chipmachinefabrikant ongewild verwikkeld raakte in een grote geopolitieke machtsstrijd tussen de VS en China.

We bespreken hoe ASML zijn unieke positie heeft opgebouwd, waarom Nederland en Europa zo lang aan de zijlijn bleven staan, en wat dit alles betekent voor de toekomst van het bedrijf én onze technologische soevereiniteit.

👉 Hoe ASML zijn ongeëvenaarde wereldwijde toppositie in de chipindustrie heeft weten te veroveren

👉 Waarom het bedrijf klem zit tussen de technologische ambities van China en de exportbeperkingen vanuit Washington

👉 De moeizame relatie tussen Den Haag en het Witte Huis rondom de ASML-kwestie

👉 Hoe ASML functioneert als 'platform-onderneming' met een complexe internationale toeleveringsketen

👉 De visie en cultuur binnen ASML zelf, en hoe medewerkers aankijken tegen de geopolitieke storm om hen heen

1️⃣ Waarom juist nu dit boek over de geopolitieke positie van ASML? (00:00)

2️⃣ Hoe heeft ASML zijn wereldwijde toppositie weten te bemachtigen? (04:55)

3️⃣ ASML is gevangen in de geopolitieke strijd tussen de VS en China (08:47)

4️⃣ De reactieve houding van Nederland en de EU (15:01)

5️⃣ Hoe ziet de 'supply chain' van ASML als 'platform-onderneming' eruit? (21:33)

6️⃣ Het geruzie tussen het Torentje en het Witte Huis (25:07)

7️⃣ Welke missie, cultuur en toekomstvisie is er binnen ASML? (28:34)

8️⃣  Hoe denkt men binnen ASML over de geopolitieke strijd aangaande hun organisatie? (34:04)

Diederik Baazil is journalist voor het Financieel Dagblad en de Groene Amsterdammer. Zijn recentste boek, dat hij schreef met Cagan Koc, "De belangrijkste machine ter wereld; Hoe ASML verwikkeld raakte in een internationale machtsstrijd" is te bestellen via:

https://www.bol.com/nl/nl/p/de-chipmachine-van-asml/9300000228932034/

In deze bijzondere aflevering gaan wij in gesprek met Marnix van Rij, de hoogste vertegenwoordiger van Nederland bij het IMF (Internationaal Monetair Fonds). Samen met België vertegenwoordigt Nederland maar liefst 16 landen bij het IMF zoals Oekraïne, Armenië en Israël. Tijd voor een terugblik na één jaar dienst:

👉 Hoe vergaat dat de heer Van Rij in een tijd van handelsoorlogen, tarieven en (pogingen tot) deglobalisering? Welke rol heeft het IMF te spelen in een fragmenterende of nieuwe wereldorde?

Immers, het IMF kan worden beschouwd als een monument van de 'oude' wereldorde: opgericht aan het einde van de WO II. Samen met de Wereldbank vormt het IMF het hart van het 'Bretton Woods Systeem'. Volgens voorstanders bracht het macro-economische stabiliteit, volgens critici is het een westers machtsinstrument om ongelijke economische verhoudingen in stand te houden.

In deze podcast gaan wij in op de rol van IMF in de fragmenterende wereldorde. Wij bespraken onder meer:

👉 Wat is de de inzet van Nederland binnen het IMF?

👉 Hoe is het IMF veranderd sinds Trump aan de macht is gekomen bij het IMF?

👉 Hoe kijken landen in het Mondiale Zuiden naar het IMF?

👉 Op welke wijze moet het IMF hervormd worden?

1️⃣ De omgeving van het IMF in het afgelopen jaar (00:00)

2️⃣ De interactie tussen de Wereldbank en het IMF (05:51)

3️⃣ Hoe gaat het IMF om met het afbrokkelende multilateralisme onder Trump (09:30)

4️⃣ Hoe weegt Nederland de belangen van zijn Europese partners mee in het IMF? (15:62)

5️⃣ Waarom klimaatfinanciering juist ook een kerntaak is van het IMF (20:56)

6️⃣ De artikel-4 missie en het 'gelijkwaardig' doorlichten van machtige landen (23:54)

7️⃣ Hoe het IMF met zijn Washington-consensus gezien wordt als machtsinstrument van het Westen jegens het Globale Zuiden (33:20)

8️⃣  De sterke bureaucratie en financieringsinstrumenten van het IMF (40:21)

9️⃣  Waarom financiert het IMF landen in oorlogstijd of met een bail-out verslaving? (48:36)

Marnix van Rij is niet alleen de hoogste Nederlandse vertegenwoordiger bij het IMF, maar ook voormalig staatssecretaris Fiscaliteit en Belastingdienst (CDA) en zelfs bijna premier van Nederland. Waarom wees hij dit aanbod af?

Lees dat in zijn recentelijk uitgekomen boek Reflecties van een politieke optimist. Te bestellen via:

https://uitgeverijprometheus.nl/boeken/reflecties-van-een-politieke-optimist-paperback/

''Databedrijf Palantir is een van de meest invloedrijke, geheimzinnige en controversiële bedrijven ter wereld'', zo stelt Stijn Bronzwaer in NRC op 10 oktober 2025*. Als één van de weinige journalisten kreeg hij toegang tot het kantoor in Londen. De perfecte aanleiding om hem uit te nodigen voor een gesprek over dit geheimzinnige doch invloedrijke bedrijf: wat drijft Palantir? Waarom opent het juist nu de deuren voor journalisten? Wat moet Europa aan met dit bedrijf?

Palantir laat zich graag voorstaan op zijn filosofie: de wereld is - naar analogie van Lord of the Rings - als een gevecht tussen het 'goede' en het 'kwade' en met behulp van AI en technologie wil Palantir dit gevecht winnen voor het Westen. Lord of Rings termen zullen je om de oren schieten in deze aflevering. Blijkbaar verbindt dit mede-oprichter en Trump-supporter van het eerste uur, Peter Thiel, en CEO en Democraat, Alex Karp.

Aan bod kwamen onder andere:

👉 Wat doet Palantir precies? Hoe onderscheidt het bedrijf zich van concurrenten?

👉 Hoe reageerde Palantir op de Russische invasie in Oekraïne?

👉 Hoe hecht zijn de banden van Palantir met Big Tech, Vance en het Trump-regime?

👉 Waarom richt Palantir zich nu op de Europese markt?

Beluister deze aflevering en neem afscheid van je ongeïnformeerde zelf 👌

* Lees het artikel via: https://www.nrc.nl/nieuws/2025/10/10/het-westen-is-superieur-en-moet-altijd-winnen-vindt-palantir-zo-kijkt-dit-invloedrijke-techbedrijf-naar-de-wereld-a4908882

D66 zit in de lift. Waarschijnlijk gaat D66 een sleutelrol spelen in de coalitieonderhandelingen. Wat mogen wij geopolitiek gezien van D66 verwachten? Hoe kijkt D66 naar de fragmenterende wereldorde? Wat moeten wij aan met onze relatie met de VS, en andere opkomende machten?

In deze aflevering gaan onze analisten Lachmipersad en Michaloliákos in gesprek met D66-Kamerlid Jan Paternotte. Over strategische autonomie, industrie, investeringen in defensie, de noodzaak van eurobonds en nog veel meer.

Kom naar het Grote Geopolitieke Verkiezingsdebat 2025:

Wie? Derk Boswijk (CDA), Jan Paternotte (D66), Wimar Bolhuis (GL-PvdA), Van der Burg (VVD), Teunissen (PVDD) en Koekkoek (VOLT)

Wanneer? Maandag 27 oktober: van 15:00 tot 16:30

Waar? Turfmarkt 99, Den Haag. Wijnhavengebouw FGGA van de Universiteit Leiden

Meld je aan via: https://p.easydus.com/project/b076b67c-5be2-415c-8932-b90b2842208d/form/1?sig=fea53c4fa288f8689a1c1e86b74dce862eae5be9665cf7e476619fb5adb9fb1e

👉 Waarom is geopolitiek in Nederland zo onderbelicht in verkiezingscampagnes?

👉 Wat betekent de fragmenterende wereldorde voor Nederland en Europa?

👉 Europa laat zich vooralsnog kenmerken door veel woorden, maar nog te weinig daden - hoe valt dit te doorbreken?

1️⃣ Waarom speelt geopolitiek nauwelijks een rol bij nationale verkiezingen? (00:00)

2️⃣ Hoe kijkt D66 naar de fragmenterende wereldorde en het handelen van Europese leiders? (03:06)

3️⃣ Heeft Nederland grote geopolitieke flaters geslagen tijdens het Kabinet-Schoof? (08:15)

4️⃣ De instandhouding van onze eigen industrie en het gebrek van een stevige interne markt (12:22)

5️⃣ Heeft het Westen president Poetin niet uitgelokt door in zijn invloedssfeer te interveniëren? (17:55)

6️⃣ Past het Ruttiaans slijmen bij Trump wel bij het opbouwen van relaties met andere middenmachten? (23:33)

7️⃣ Wat is de realistische manier om onafhankelijker te worden van de VS en Trump? (31:31)

8️⃣  Wat is D66 van plan om ervoor te zorgen dat die handelsverdragen robuustere productieketens opleveren? (36:14)

9️⃣ Zijn Eurobonds uiteindelijk onvermijdelijk om Europa sterker te maken in de toekomst? (40:11)

GeopolitiekNu is 100 afleveringen oud! Alsof toeval niet bestaat, organiseert HIG - Haagsch Instituut GeopolitiekNu ter ere hiervan 'Het Grote Geopolitieke Verkiezingsdebat 2025' met een geweldige line-up:

👏 Derk Boswijk van CDA

👏 Wimar Bolhuis van GroenLinks-PvdA

👏 Jan Paternotte van D66

👏 Marieke Koekkoek van Volt Nederland

👏 Christine Teunissen van Partij voor de Dieren

👏 Eric van der Burg van VVD

In de campagne was er nauwelijks aandacht voor geopolitiek. Onbegrijpelijk. De wereld(orde) staat in de fik. Dit beïnvloedt de welvaart en het welzijn van NL'ers direct. Kiezers moeten weten waar zij geopolitiek aan toe zijn.

Daarom dit debat met onze analisten Michel Michaloliákos en Rajeev Lachmipersad als debatleiders.

Stellingen:

1️⃣ Om de Nederlandse/Europese industrie, economie en defensie te redden - en strategisch autonoom te worden - mag het klimaatbeleid wel een tandje minder

2️⃣ Nederland/Europa schiet tekort in de samenwerking met landen in het Mondiale Zuiden en moet méér doen

3️⃣ Nederland/Europa moet de bEUk erin gooien tegen de VS, Trump en Amerikaanse Big Tech (‘Europese zomer van vernedering’)

1️⃣ Terugblik GeopolitiekNu-Podcast & Missie HIG (00:00)

2️⃣ Stelling 1: Om de Nederlandse/Europese industrie, economie en defensie te redden - en strategisch autonoom te worden - mag het klimaatbeleid wel een tandje minder (07:49)

3️⃣ Stelling 2: Nederland/Europa schiet tekort in de samenwerking met landen in het Mondiale Zuiden en moet méér doen (27:30)

4️⃣ Stelling 3: Nederland/Europa moet de bEUk erin gooien tegen de VS, Trump en Amerikaanse Big Tech (‘Europese zomer van vernedering’) (49:51)

5️⃣ Afsluiting en de belangrijke rol van kennis van wereldregio's in ons onderwijs (01:08:39)