In deze aflevering van GeopolitiekNu schuiven twee HIG Azië analisten aan tafel: hoogleraar Koreastudies Remco Breuker en japanoloog en sinoloog Casper Wits. Samen bespreken zij hoe de democratieën in Japan, Zuid-Korea en Taiwan onder druk staan van binnenuit én van buitenaf.

De terugtrekking van de Verenigde Staten als betrouwbare veiligheidspartner, een steeds assertiever China dat zijn eigen legertop zuivert, en diepgewortelde historische trauma's die samenwerking bemoeilijken maken het speelveld in Oost-Azië complexer dan ooit. Toch zijn er hoopvolle tekenen. De pragmatische toenadering tussen Seoul en Tokio, de groeiende internationale erkenning van Taiwans belang en het besef dat democratische middenmachten samen sterker staan dan alleen.

Kernpunten:

👉 De democratie in Oost-Azië staat op drie fronten onder druk: Binnenlandse erosie, groeiende autocratische dreiging van China en Rusland, en het wegvallen van de VS als betrouwbare partner..

👉 Samenwerking tussen Japan en Zuid-Korea is noodzakelijk maar fragiel: Economisch en militair hebben ze elkaar hard nodig, maar koloniaal trauma en politiek nationalisme blijven de toenadering bemoeilijken.

👉 China's militaire zuiveringen maken de regio onvoorspelbaarder: De legertop is weggezuiverd en daarmee is de slagkracht verzwakt, maar het risico op een onbezonnen militair avontuur richting Taiwan groeit juist.

👉 Democratische middenmachten moeten zich verenigen; Zonder Amerikaanse paraplu overleven Japan, Zuid-Korea en Taiwan alleen samen. Europa moet daarbij als democratisch middenmacht lotsgenoot zich ook aan committeren.

1️⃣ De drievoudige strijd om de Oost-Aziatische democratie: binnenlandse erosie, regionale autocratische druk en het wegvallen van Amerika als democratische partner (00:00:00)

2️⃣ De Japanse heroriëntatie in defensie en lobby in Washington (00:03:30)

3️⃣ Kwetsbaarheid van Japanse en Zuid-Koreaanse vaarroutes langs Taiwan (00:06:00)

4️⃣ Zuid-Korea heeft China nodig om Noord-Korea in toom te houden, terwijl de VS juist China als rivaal ziet (00:08:00)

5️⃣ Zuid-Koreaanse politiek misbruik van anti-Japanse sentimenten en waarom samenwerking met Japan zo moeizaam blijft (00:09:30)

6️⃣ Waarom Japan van alle Oost-Aziatische democratieën het minst ontvankelijk is voor autoritaire alternatieven (00:11:00)

7️⃣ Pragmatisme en drumstellen: toenadering onder de Zuid-Koreaanse premier Lee en de Japanse premier Takaichi (00:13:000

8️⃣ Chinees anti-Japans nationalisme en de zuivering van de legertop (00:22:00)

9️⃣ Taiwan onder druk: van buitenaf én van binnenuit (00:33:00)

🔟 HIG opinie: India's perspectief & het meervoud van middenmacht is supermacht (00:36:00)

Op 26 januari 2026, tijdens de Republic Day in India (viering van de grondwet en de democratie), ondertekenden de EU en India wat Ursula von der Leyen the mother of all deals noemde. Twee miljard mensen, een kwart van de wereldeconomie, kiezen ervoor tot 96,6% van de onderlinge industriële tarieven af te schaffen. Het is het meest vergaande handelsverdrag dat de EU ooit sloot. Geen enkel ander land/handelsblok kreeg van India de markttoegang die Europa nu ontvangt.

Maar dit is meer dan een handelsdeal. In een wereld waarin de grootmachten VS en China en regionale machten zoals Rusland het multilateralisme actief onder druk zetten, kiezen twee middenmachten ervoor om samen op te trekken. Waar India de EU jaren geleden nog wegzette als loopjongen van Washington, wordt Europa nu erkend als een groeiend soevereine geopolitieke partner. Dat is de echte doorbraak: niet alleen vrije handel, maar geopolitiek vertrouwen tussen een beschaving en een continent.

Kernpunten:

👉 Ongekende vrije markt: De tweede (EU) en vierde (India) economie ter wereld verenigen twee miljard mensen en een kwart van de wereldeconomie, met de afschaffing van tot 96,6% van de industriële tarieven.

👉 Geopolitieke verbroedering: Onder druk van de VS en China herkennen de EU en India een gedeeld lot en erkennen zij elkaar als gelijkwaardige, soevereine partners.

👉 Co-creatie in plaats van enkel produceren: India wil geen nieuw China worden en enkel een supply chain partner, maar een value chain partner: samen ontwerpen, samen produceren en samen kennis creëren, met sterke bescherming van intellectueel eigendom.

👉 De deal is het begin, niet het einde: Het handelsverdrag schept het kader voor toekomstige intensivering van de relatie. Het zal aangevuld worden met strategische investeringen, een investeringsverdrag en defensiesamenwerking.

1️⃣ Omvang van het verdrag en eerste reacties in India en Europa (00:00:00)

2️⃣ India's perceptieomslag: van achterdocht naar erkenning van de EU als onafhankelijke partner (00:04:00)

3️⃣ Arbeidsintensieve industrie, farmacie, elektronica en IT-talent als grote winnaars (00:07:00)

4️⃣ Kapitaal, consumentenmarkt en technologie als strategische Europese hefbomen (00:10:00)

5️⃣ Bescherming tegen nationalisatie, dubbele belasting en harmonisatie van investeringsregels (00:13:00)

6️⃣ Unieke toegang tot India's financiële sector en de explosieve groei van de middenklasse (00:17:00)

7️⃣ Van supply chain naar value chain en India's ambitie om co-designer te worden (00:25:00)

8️⃣ Defensiesamenwerking en de schaduw van Rusland (00:28:00)

9️⃣ Niet alleen vrijhandel, maar ook arbeidsstandaarden, milieu waarborgen, klimaatsamenwerking en zelfs vrouwenemancipatie worden meegenomen (00:32:00)

🔟 HIG opinie: De coalitie van middenmachten is de enige weg naar stabiele strategische afhankelijkheid (00:37:00)

De Amerikaanse ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro uit zijn eigen slaapkamer markeerde een nieuw tijdperk in de geopolitiek van het Westelijk Halfrond. In deze aflevering duiken Michel Michaloliákos, Rajeev Lachmipersad en Latijns-Amerika-specialist Jelle van der Wal in de achtergronden van deze ongekende interventie.

De hoofdvraag is: moet deze interventie in Venezuela gezien worden als onderdeel van het opdelen van de invloedssferen tussen de grootmachten; of juist als springplank naar hegemonie voor de VS? Wat is de werkelijke toedracht van Maduro's ontvoering?

Hoofdpunten:

👉De wedergeboorte van de Monroe-doctrine – Hoe een 19e-eeuwse doctrine onder Trump nieuw leven wordt ingeblazen, met de boodschap dat geen enkele buitenlandse mogendheid iets te zoeken heeft in "Amerika's achtertuin"

👉Olie als geopolitiek wapen – Venezuela bezit 's werelds grootste bewezen oliereserves, maar zag de productie kelderen van 5 miljoen naar nog geen miljoen vaten per dag door corruptie, verwaarlozing en sancties

👉Chavismo ten einde? – Van de linkse populariteit onder Hugo Chávez tot het autoritaire verval onder Maduro: hoe het bolivariaanse experiment implodeerde

👉Regimewisseling zonder grondtroepen – De president is ontvoerd, maar de machtsstructuren staan nog overeind. Wat betekent dit voor de toekomst van Venezuela?

👉China en Rusland buitenspel – Met Marco Rubio's uitspraak dat "geopolitieke concurrenten niets te zoeken hebben in Zuid-Amerika" lijkt de Amerikaanse greep op het continent compleet

👉De internationale rechtsorde als wasseneus – Europa worstelt tussen veroordeling en stilzwijgen, terwijl de globale zuiden toekijkt hoe het multilateralisme verder afbrokkelt

1️⃣ De Monroe-doctrine en de ontvoering (00:00:00)

2️⃣ Van Chávez naar Maduro (00:04:13)

3️⃣ Chavismo en Bolivarianisme uitgelegd (00:08:00)

3️⃣ Van olie-supermacht naar instorting (00:09:40)

4️⃣ De toekomst van Venezuela (00:10:50)

5️⃣ Staan China en Rusland definitief buitenspel? (00:16:00)

6️⃣ Cuba, Nicaragua en de Banana Wars (00:21:18)

7️⃣ Een deal van invloedssferen tussen grootmachten? (00:26:00)

8️⃣ Reacties uit Latijns-Amerika (00:34:40)

9️⃣ Europa en de internationale rechtsorde (00:40:50)