Episodes

  • Nazar mı, Zihin mi? Hikâyelerimiz Nasıl Gerçek Oluyor?

    Nazar mı, Zihin mi? Hikâyelerimiz Nasıl Gerçek Oluyor?
    Mar 8 2026
    Bu bölümde insanlık tarihi kadar eski bir inanış olan nazar kavramını psikoloji ve nörobilim perspektifinden ele alıyoruz.

    İnsanlar yüzyıllardır başlarına gelen talihsizlikleri açıklamak için görünmez güçlere başvurmuşlardır. Nazar inancı da bu ihtiyacın bir yansımasıdır. Ancak modern psikoloji ve davranış bilimleri, insan zihninin rastlantılar arasında nasıl anlam kurduğunu ve bazen bu anlamların nasıl batıl inançlara dönüşebildiğini gösteriyor.

    B. F. Skinner’ın güvercinler üzerinde yaptığı deneyler, insanların da tıpkı hayvanlar gibi rastlantılarla davranışlar arasında bağlantılar kurabildiğini ortaya koyar. Bunun yanında psikolojide “kendini gerçekleştiren kehanet” olarak bilinen kavram, insanların inançlarının davranışlarını ve dolayısıyla yaşam sonuçlarını nasıl şekillendirebildiğini açıklar.

    Modern nörobilim ise duyguların sabit ve tekil deneyimler olmadığını, beynin beden sinyallerini yorumlayarak ürettiği karmaşık bir süreç olduğunu ortaya koyar.

    Bu bölümde şu soruların peşine düşüyoruz:
    • İnsan neden nazar gibi inanışlara ihtiyaç duyar?
    • Zihnimiz rastlantılarla neden-sonuç ilişkilerini nasıl kurar?
    • İnançlarımız gerçekten hayatımızı şekillendirir mi?
    • Duygularımız sandığımız kadar “gerçek” mi yoksa yorum mu?

    Belki de hayatımızı belirleyen şey başımıza gelenlerden çok, zihnimizin onlar hakkında kurduğu hikâyelerdir.

    ⸻

    📚 Kaynakça

    Barrett, L. F. (2017). How Emotions Are Made: The Secret Life of the Brain. Houghton Mifflin Harcourt.

    Dutton, D. G., & Aron, A. P. (1974). Some evidence for heightened sexual attraction under conditions of high anxiety. Journal of Personality and Social Psychology.

    Merton, R. K. (1948). The Self-Fulfilling Prophecy. The Antioch Review.

    Skinner, B. F. (1948). Superstition in the Pigeon. Journal of Experimental Psychology.

    Winnicott, D. W. (1971). Playing and Reality. Routledge.

    Sagan, C. (1996). The Demon-Haunted World: Science as a Candle in the Dark.

    Barrett, L. F., Mesquita, B., & Gendron, M. (2011). Context in emotion perception. Current Directions in Psychological Science.


    ******
    Show More Show Less
    9 mins
  • Kendini Doğru Ölçekte Görmek

    Kendini Doğru Ölçekte Görmek
    Feb 22 2026
    Bu bölüm, insanın kendisini nasıl tanımladığı üzerine bir düşünme daveti olarak ortaya çıktı.
    Zekâ kavramının tarihsel yolculuğundan başlayarak, IQ testlerinin sınırlarını, doğadaki farklı zekâ biçimlerini ve insanın kendi potansiyelini algılama biçimini birlikte sorguluyoruz.

    Bazen kendimizi korkularımız nedeniyle olduğumuzdan küçük, bazen de zihinsel yetilerimizden büyülenerek olduğumuzdan büyük görürüz. Oysa belki de insanın en temel ihtiyacı, kendini yargılamak değil; doğru ölçekte tanıyabilmektir.

    📚 Kaynakça

    • Alfred Binet & Théodore Simon — İlk Zekâ Testleri Çalışmaları (1905)
    • Howard Gardner — Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences (1983)
    • Carl Gustav Jung — Yaşam gücü, bireyleşme ve cesaret üzerine yazılar
    • Steven Pressfield — The War of Art
    • Otto Rank — Yaratıcılık, irade ve bireyselleşme kuramları
    • Ayna Testi ve hayvan bilişi üzerine etoloji araştırmaları (saksağan ve karga çalışmaları)
    • Kuş nörobiyolojisi ve sinaptik bağlantılar üzerine karşılaştırmalı evrimsel çalışmalar
    • Film: Ölü Ozanlar Derneği (Dead Poets Society, 1989) — Yönetmen: Peter Weir


    ******
    Show More Show Less
    13 mins
  • ROLLO MAY Yaratma Cesareti:

    ROLLO MAY Yaratma Cesareti:
    Feb 15 2026
    Rollo May'in Yaratma Cesareti kitabı etrafında yaratıcılık, kaygı, cesaret ve varoluş kavramlarını ele alacağız. Mitoloji, varoluşçu felsefe ve psikoloji arasındaki bağlantılar üzerinden insanın kendini yaratma süreci üzerine konuşuyoruz .
    KAYNAKÇA
    Rollo May - Yaratma Cesareti Søren Kierkegaard - Kaygı Kavramı
    Friedrich Nietzsche - Amor Fati metinleri
    Spinoza - Etika
    Jean-Paul Sartre - Varoluşçuluk metinleri
    Antik Yunan mitolojisi


    ******
    Show More Show Less
    21 mins
  • Konforun Dili: Zihnin Güvenlik Refleksi

    Konforun Dili: Zihnin Güvenlik Refleksi
    Feb 8 2026
    Bu bölüm, ertelemenin, konforun ve iç seslerimizin arasındaki o tanıdık gerilimden doğdu.
    Bazen ilerlemek için önce neden durduğumuzu anlamamız gerekir.
    Bu bölümde konfor alanını bir zayıflık olarak değil, bizi korumaya çalışan bir sistem olarak anlamaya; sonra da onu yavaşça genişletmenin yollarını birlikte düşünmeye davet ediyorum.


    Kaynakça
    • Eagleman, David. Incognito: The Secret Lives of the Brain. (2011).
    • Eagleman, David. The Brain: The Story of You. (2015).
    • de Botton, Alain. Proust Yaşamınızı Nasıl Değiştirebilir? (Türkçe baskı adı).
    • de Botton, Alain. Felsefenin Tesellisi (The Consolations of Philosophy).
    • Duckworth, Angela. Azim: Sabır, Tutku ve Kararlılığın Gücü (Grit: The Power o…


    ******
    Show More Show Less
    17 mins
  • Happier-ness: Kendi Yaşam Laboratuvarınızda Mutluluğu İnşa

    Happier-ness: Kendi Yaşam Laboratuvarınızda Mutluluğu İnşa
    Jan 18 2026
    Bu pazar mutluluğu ulaşılması gereken bir hedef ya da kalıcı bir duygu olarak değil, yaşanarak kurulan bir hâl olarak ele alıyoruz .
    Arthur Brooks’un “happier-ness” kavramından yola çıkarak, mutluluğun bir varış noktası değil, her gün yeniden seçilen bir yönelim olduğunu.
    Stoacıların “iyi yaşamak” vurgusunu, Sokrates, İsa ve Buda’nın farkındalık ve deneyimi merkeze alan öğretilerini; Erich Fromm’un “sahip olmak” ile “olmak” arasındaki ayrımıyla birlikte düşünmeye davet ediyoruz. Hazdan çok hoşnutluğu, bilgiden çok dönüşümü, ideallerden çok gündelik hayatta yer bulan küçük doğrulukları önemseyen bir yaşam anlayışını araştırıyoruz.

    📚 Kullanılan Kaynaklar

    Ana Metinler
    • Build the Life You Want – Arthur C. Brooks & Oprah Winfrey
    (Happier-ness, varış yanılsaması, mutluluk = pratik yaklaşımı)
    • Childe Harold’s Pilgrimage – Lord Byron
    (Entelektüel mutsuzluk, bilincin yükü)
    • Ahlak Mektupları – Seneca
    (İyi yaşamak, her günün kendi içinde bir hayat olması)
    • Üç Usta – Frédéric Lenoir
    (Sokrates, İsa, Buda; farkındalık ve deneyim merkezli yaşam)
    • Sahip Olmak ya da Olmak – Erich Fromm
    (Tüketim toplumu, sahip olma/olma ayrımı, dil–eylem ilişkisi)

    Felsefi Arka Plan
    • Sokrates
    (Cehalet, kendini bilme, etik yaşam)
    • Aristoteles
    (Arete, karakter erdemleri, tekrar ve pratik)
    • Buda
    (Arzu, bağlanma, ego yanılsaması)
    • İsa
    (Bilgisizlik–günah ilişkisi, içsel özgürlük)



    ******
    Show More Show Less
    13 mins
  • Öfke Tuzağı: Kışkırtılan Duygular Çağında Kendini Emniyet şeridine almak.

    Öfke Tuzağı: Kışkırtılan Duygular Çağında Kendini Emniyet şeridine almak.
    Jan 11 2026
    Kaynakça

    Psikoloji & Sosyoloji
    • Dr. Ramani Durvasula, It’s Not You – Narcissistic relationships, gaslighting ve sınır koyma üzerine
    • BBC News (2024) – X platformunda öfke kışkırtıcı içerikler ve yapay zekâ görselleri üzerine araştırma
    • Oxford University Press – Word of the Year: Rage Baiting

    Bilinç & Duygusal Olgunluk
    • Raz Ingrassia, Healing Childhood Patterns
    • Raz Ingrassia, Heart Intelligence
    • Oprah Winfrey – Super Soul Sunday (Raz Ingrassia konukluğu)

    Felsefe
    • Epiktetos, Enchiridion
    • Stoacı metabiliş ve yargı–tepki ayrımı üzerine klasik Stoacı metinler

    Sinema
    • Gran Torino (2008) – Öfke, sorumluluk ve etik duruş
    • Inside Out – Duyguların bilgi olarak işlenmesi
    • Turning Red – Duygularla ilişki kurmak, bastırmak yerine regülasyon


    ******
    Show More Show Less
    17 mins
  • Ahmet Hamdi’nin Huzur’u / Eckhart Tolle'nin Şimdi'si

    Ahmet Hamdi’nin Huzur’u / Eckhart Tolle'nin Şimdi'si
    Jan 4 2026
    Bu bölümde, iç sesle, kimlik anlatılarıyla kurduğumuz ilişkiyi sorgularken; egonun yalnızca psikolojik bir yapı değil, çoğu zaman fark edilmeden yaşanan bir yanılsama olduğunu , Eckhart Tolle’nin farkındalık ve “şimdi” vurgusu, Tanpınar’ın çoklu benlikleri ve modern felsefenin bilinç tartışmaları bu yazıda aynı eksende buluşuyor.

    Amaç bir sonuca varmak değil; belki de ilk kez, düşüncenin gerisinde kalan o sessiz alana kulak verebilmek.

    ⸻

    Kaynaklar
    • A New Earth
    (Türkçe: Var Olmanın Gücü)
    • The Power of Now
    (Türkçe: Şimdinin Gücü)
    • Eckhart Tolle & Oprah Winfrey
    A New Earth – 20. Yıl Sohbeti (video söyleşi)
    • Ahmet Hamdi Tanpınar- HUZUR
    • Jean-Paul Sartre
    Bilinç ve öz-farkındalık üzerine metinler
    • René Descartes
    Meditationes de Prima Philosophia


    ******
    Show More Show Less
    14 mins
  • Geçmişin stoik muhasebesi / Mel Robbins - Yeni yıla başlamadan sorulacak 6 soru

    Geçmişin stoik muhasebesi / Mel Robbins - Yeni yıla başlamadan sorulacak 6 soru
    Dec 28 2025
    Zamanın bizi sürekli ileri doğru ittiği, hızın erdem sayıldığı, belirsizliğin ise kişisel bir kusur gibi yaşandığı bir çağda; bazen insanın en çok ihtiyaç duyduğu şey, ilerlemek değil durmaktır.
    Bu metin, tam da o duraklardan birinde yazıldı.

    Stoacıların ölçü arayışıyla, modern dünyanın kişisel gelişim dilinin yan yana gelmesi de tesadüf değil.
    Çünkü bugün çoğumuz, büyük anlamlardan çok iç dengeye; büyük hedeflerden çok yerinde durabilmeye ihtiyaç duyuyoruz.

    🟡 KAYNAKLAR & DAYANAKLAR

    📚 Edebiyat
    • Kürk Mantolu Madonna – Sabahattin Ali

    🌿 Dil, Kültür ve Anlam
    • Geosmin (Toprak kokusu)

    🏛️ Felsefe – Stoacılık
    • Stoacı Felsefe (MÖ 3. yy – Antik Yunan & Roma)

    • Marcus Aurelius – Kendime Düşünceler

    🧠 Modern Psikoloji & Davranış Bilimi

    • Mel Robbins
    Stoacı düşüncenin modern, sade ve uygulanabilir bir dile taşınmış hâli gibi ele alınır.
    Öne çıkan çalışmaları:
    • The 5 Second Rule
    Erteleme ve kaçınma döngüsünü kırmaya yönelik davranışsal bir araç.

    • The High 5 Habit
    • Let Them Theory

    • Robbins’in 6 soruluk yıl değerlendirme ritüeli.


    ******
    Show More Show Less
    14 mins