Episodes

  • Knyszyn. Tajemnice zanikłej wioski

    Knyszyn. Tajemnice zanikłej wioski
    Jan 11 2026
    Odwiedzamy zanikłą wioskę, z której kamienie trafiały do wielu miast. Zbudowano z nich kościół w Wodzisławiu i portale Zamku Królewskiego na Wawelu, ale okolica ta kryje także mroczne tajemnice.

    „Andrzej Morski, Ignacy Jasieński, Stan. Minoski i Mik. Sidlnicski dzielą dobra w Knyszynie i Woli Knyszyńskiej między Jerzego Szaszowskiego a Dorotę Jasieńską. Dzielący (divisores) stanęli przy granicy Trzonowa obok kamienia, czyli znaku na nim wyciętego, gdzie od dawna tłucze się kamienie, blisko drogi prowadzącej z kamiennej góry do Trzonowa i Buszkowa. Tu na kamiennej górze ustanowili znak graniczny między dzielonymi częściami.”

    Przedstawiony przez nas zapis sądowy z 1522 roku jest jednym z wielu opisujących dzieje zanikłej dziś wioski Knyszyn koło Sancygniowa. Najstarsza znana wzmianka o niej to rok 1371, a największa tragedia wydarzyła się tu podczas II wojny światowej. Na przestrzeni tych wszystkich lat mieszkańcy sądzili się ze wszystkimi i o wszystko.

    Niewiele osób jednak wie, że funkcjonował tu kamieniołom, z którego zbudowano kościół w Wodzisławiu oraz ozdobne portale Zamku Królewskiego na Wawelu.
    Show More Show Less
    15 mins
  • Końskie. Problemy z patronami kolegiaty

    Końskie. Problemy z patronami kolegiaty
    Jan 3 2026
    Kolegiata w Końskich znana jest wielu osobom. Problem rozpoczyna się gdy pytamy: ilu ma patronów? Jednego, czy dwóch? Sprawa jest poważna i staramy się ją rozwikłać.
    Show More Show Less
    11 mins
  • Oleszno. Ostatnia krajowa wigilia generała

    Oleszno. Ostatnia krajowa wigilia generała
    Dec 28 2025
    12 mins
  • Bielawy. Wigilia oddziału 'Hubala"

    Bielawy. Wigilia oddziału 'Hubala"
    Dec 22 2025
    12 mins
  • Łownica. Nieznany zamek

    Łownica. Nieznany zamek
    Dec 17 2025
    Przez wiele lat mieszkańcy wioski mówili, że stał u nich "łokietkowy zamek". Zgodnie ze średniowiecznymi zapiskami była to rezydencja obronna rodu Toporczyków. Gdzie znajduje się zapomniany zamek?

    Gród obronny posadowiony był na wzgórzu, na które dawniej mówiono Zamczyna albo Góra Zamkowa. Wszystko to obok wsi Łownica w powiecie opatowskim, w gminie Lipnik. Dziś historia zamku i jego lokalizacja są mało znane. Miejscowi nawet na Górę Zamkową mówią inaczej. Teraz jest to Janikowa Góra.

    Co pozostało z zamku? Czy istnieje możliwość, że stanie się nowym turystycznym Eldorado?
    Show More Show Less
    12 mins
  • Barcza w gminie Masłów. Unikat ukryty w lesie!

    Barcza w gminie Masłów. Unikat ukryty w lesie!
    Dec 12 2025
    13 mins
  • Bolmin Papiernia. Ruiny owiane mgłą tajemnicy

    Bolmin Papiernia. Ruiny owiane mgłą tajemnicy
    Dec 8 2025
    Terytorialnie jest to teraz przysiółek wsi Bolmin, ale dawniej funkcjonował tu młyn papierniczy i stad lokalna nazwa Papiernia. Zapomniany epizod z papiernią to lata 1825 – 1840. Produkowano tu wtedy papier czerpany.Później za sprawą Stanisława Łaszczyńskiego i jego brata Bolesława działał tu zakład elektrolitycznej rafinacji miedzi. Kres jego działania położyła pierwsza wojna światowa, po której w lesie pozostał cmentarz poległych żołnierzy.Dzięki swojemu położeniu na uboczu osada była też świadkiem niecodziennych wydarzeń w czasie II wojny światowej.
    Show More Show Less
    13 mins
  • Bocheniec. Czarownice i pradawny garczek

    Bocheniec. Czarownice i pradawny garczek
    Nov 22 2025
    15 mins